post

Elektrik panosu nedir?

Elektrik panosu, elektrik akımını çeşitli devrelere dağıtan bir elektrik besleme sisteminin ana kaynağıdır. Ayrıca dağıtım panosu ve kesici panosu olarak da adlandırılır. Başlıca işlevi, elektrik gücünü ortak bir muhafaza içindeki yardımcı devrelere bölmektir. Genel elektrik sistemini güvenli ve de emniyetli bir şekilde tutar, bu da kısa devre yada yangın kazası riskini önlemeye yardımcı olur. Bu nedenle de ana panelden farklı tali panellere veya devrelere büyük miktarda da güç aktarımı yapan bir endüstride en yaygın ve de en çok kullanılan ürünlerden biridir. Binaların elektrik sisteminin kalbidir.

NEC’nin (National Electrical Code) tanımına göre ise bir pano:

  • Aydınlatmayı, ısıyı, güç devrelerini de kontrol eder
  • Bir kabin yada kofra içine yerleştirilir
  • Sıva üstü yadaa sıva altı olarak konumlandırılabilir
  • Önden erişilebilir (yeni nesil panolar arkadan erişime de uygundur)

Olmalıdır.

Elektrik panosu nerelerde kullanılır?

Elektrik panoları elektrik akışını bir yada birden fazla kaynaktan, farklı bölümlere veya yüklere yönlendirmek ve de kontrol etmek için tasarlanırlar. Nerelerde kullanıldıklarını anlayabilmemiz için elektriğin santralde üretildikten sonra evimize kadar da olan yolculuğuna bakalım:

Son kullanıcı kısmına gelene kadar uzun bir yoldan geçiyor. Elektrik santralde üretildikten evimizdeki prize varana kadar olan süreçte uzun bir yolculuk yapıyor ve de bu yolculuğun her noktasında elektrik panolarına rastlamak mümkün. Evimizdeki sigorta kutusu da apartmanımızdaki girişte sayaçların olduğu metal muhafaza, endüstriyel tesislerde tüm tesisi kontrol eden kontrol odasındaki metal kabinler… Bunların hepsini bir elektrik panosu olarak niteleyebiliriz.

Bu nedenle pano nedir? diye sorulduğunda herkesin kafasında farklı bir imge belirmesi muhtemeldir. İnşaat ağırlıklı iş yapan bir firma için de bir pano ana ve de tali dağıtım panosu, endüstriyel iş yapan bir firma için ise motor kontrol panosu manasına geliyor olabilir.

Elektrik panosu parçaları

Basit bir pano şu parçalardan oluşur:

  • Pano gövdesi
  • Taban sacı üzerine din rayı vasıtasıyla oturtulmuş şalt malzemeler veya otomasyon malzemeleri
  • Taban sacı
  • Baralar veya kablolar
  • Hattın çekilmesine yardımcı olan klemens, kablo kanalı, kablo rakoru gibi sarf malzemeler
  • Ön kapaklar ve de kapı kilidi

Tabii ki bu parçalar pano tipine göre de değişkenlik gösterecektir. Şimdi de biraz pano tiplerine göz atalım

Elektrik panosu çeşitleri

Ana dağıtım panosu: Bir tesisin girişindeki ana dağıtım üssüdür. Çok sayıda devre kesici ve de koruma elemanları bulunur. Bir binaya enerji ilk ana dağıtım panosu aracılığıyla giriş yapar. Bu nedenle yüksek amperli elemanlar ADP üzerindedir.

Tali dağıtım panosu: Ana dağıtım panosu çıkışına bağlanan, binanın katlarında ve çeşitli bölgelerinde konumlandırılan, daha küçük dağıtım panolarıdır. Binadaki yüklerin tüm girişleri bu panodadır. Ana dağıtım panolarına göre düşük akımlı cihazlar bulunur.

Sigorta kutusu: Evlerde bulunan sigortaların ve kaçak akım anahtarlarının bulunduğu küçük kutudur. Bir pano olarak nitelendirilebilir. Bazen plastik bazen metal bir gövdeye sahiptir. Tali dağıtım panolarından gelen enerji sigorta kutusuna buradan da aydınlatma ve prizlere gider.

Kompanzasyon panosu: Reaktif güç kompanzasyonu için üretilen içerisinde kondansatör gruplarının, harmonik reaktörlerin, kontaktörlerin, koruma elemanlarının, reaktif rölenin bulunduğu özel bir panodur.

MCC Panosu: Motor gruplarının kontrol edildiği endüstriyel tipteki panolardır. Endüstriyel tesislerde kullanılır ve de motor kontrol merkezi olarak görev yapar.

Sayaç Panosu: bina girişinde elektrik sayaçlarının olduğu panodur. Ana dağıtım ve de tali dağıtım panolarının yanında sayaç panoları da ayrı olarak yapılır.

Makine Panosu: Jeneratör, yangın sistemi, kompresör gibi makinelerin kendine has panoları olur. Nasıl bir binanın girişinde pano varsa makinelerin girişinde de küçük bir pano bulunur. Makineyi kontrol eder.

Şantiye Panosu: İnşaatlarda geçici olarak kullanılan, şantiyenin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan panolardır. Şantiye bitince de kaldırılır.

PLC yada Otomasyon Panosu: PLC devrelerinde ve de endüstriyel otomasyon uygulamalarında kullanılan ve çeşitli kontrol ve kumanda fonksiyonlarını yerine getiren pano tipidir.

Transfer Panosu: Jeneratör uygulamalarında şebeke ve de jeneratör arası geçişi sağlayan panodur.

Senkronizasyon Panosu: Jeneratörler aynı anda da çalışmalı ve yükleri senkronize bir şekilde beslemeliyse bir senkron pano üretilir.

Orta Gerilim Panolar: Genelde kesici ağırlıklı elemanlar bulunan, ana dağıtım panoları ve de iletim hatları arasındaki geçişi sağlayan koruma ve kontrol panolarıdır.

Elektrik panosu malzemeleri

Elektrik panosu elemanları neler olabilir? Bir panonun içerisinde neler bulunabilir? Bakalım:

Yapılan panonun cinsine göre değişse de çoğunlukla bir pano kapağını açtığında aşağıdaki elemanları görmeniz olasıdır:

  • Devre kesiciler
  • Ayırıcılar
  • Kablo yüksükleri, kablo kanalları, kablo çorapları, kablo bağları
  • Sayaçlar
  • Kesiciler
  • Kontaktörler
  • Otomatik sigortalar
  • Parafudrlar
  • Klemensler
  • Kablolar
  • Motor koruma şalterleri
  • Kaçak akım röleleri
  • Termik röleler
  • Röleler
  • PLC’ler
  • Güç kaynakları
  • HMI’lar
  • Buton ve sinyal lambaları
  • Pano fanları
  • Güç kondansatörleri
  • Pano kapağına montajlanmış ölçüm ve gösterge cihazları
  • Akım ve gerilim trafoları
  • Sayaçlar
  • Nihayet şalterleri
  • Pano ısıtıcıları
  • Termostatlar

Elektrik panosu nasıl toplanır?

Aslında “Elektrik panosu nasıl bağlanır?” “Elektrik panosu montajı nasıl yapılır?” sorularının tam olarak tek cevap altında toplanması çok zor. Örneğin bir dağıtım panosu yapıyorsanız tamamen farklı bir yöntem izlerken MCC panosu ya da çekmeceli pano yapıyorsanız bu yöntem çok farklı olabilir. O yüzden de bu soruya kısa videolar ile cevap vermek istiyoruz. Bu videolarda toplanan pano çok basit bir pano da ama size temel şeyleri göstermede yardımcı olabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir